Anak berkeperluan pendidikan khas boleh ditempatkan di tiga jenis aliran sekolah kerajaan, iaitu Sekolah Pendidikan Khas, Program Pendidikan Khas Integrasi (PPKI) di sekolah biasa, atau Program Pendidikan Inklusif dalam kelas arus perdana. Syarat asasnya ialah anak memegang kad OKU atau ada surat pengesahan daripada pengamal perubatan atau pakar, dan anak akan melalui tempoh percubaan sehingga tiga bulan sebelum panel memutuskan penempatan yang sesuai.
Dikemaskini pada 24 September 2026.
Siapa dikira murid berkeperluan pendidikan khas
Definisi rasmi ada dalam Peraturan-Peraturan Pendidikan (Pendidikan Khas) 2013, iaitu P.U.(A) 230/2013. Murid berkeperluan pendidikan khas (MBPK) ialah murid yang diperakukan oleh pengamal perubatan, ahli optik, ahli audiologi atau ahli psikologi, sama ada dalam perkhidmatan kerajaan atau swasta, sebagai murid yang mempunyai salah satu keadaan di bawah.
- Ketidakupayaan penglihatan, pendengaran atau pertuturan yang disahkan oleh pakar yang berkaitan.
- Ketidakupayaan fizikal yang diperakukan oleh pengamal perubatan yang merawat anak.
- Masalah pembelajaran yang diperakukan oleh pengamal perubatan atau ahli psikologi.
- Gabungan mana-mana ketidakupayaan atau masalah yang disebut di atas.
Pendidikan khas diberi pada peringkat prasekolah, rendah, menengah dan lepas menengah, jadi pengesahan awal membantu anak mendapat tempat yang sesuai dari awal persekolahan lagi.
Pilihan sekolah dan program untuk MBPK
Portal MyGovernment menyenaraikan aliran yang ditawarkan oleh Bahagian Pendidikan Khas KPM. Jadual ini meringkaskan perbezaannya.
| Aliran | Cara anak belajar |
|---|---|
| Sekolah Kebangsaan Pendidikan Khas (SKPK) | Sekolah rendah yang ditubuhkan sepenuhnya untuk MBPK dengan bilik terapi, alat bantu dan guru terlatih |
| Program Pendidikan Khas Integrasi (PPKI) | Kelas khas dalam sekolah biasa, dan murid masih berkongsi persekitaran sekolah dengan murid lain |
| Program Pendidikan Inklusif | Belajar dalam kelas biasa bersama rakan sebaya dengan sokongan dan penyesuaian pembelajaran |
| Sekolah Menengah Pendidikan Khas | Sekolah menengah yang dikhaskan untuk MBPK dengan kemudahan seperti terapi pertuturan dan bilik sumber |
| Sekolah Menengah Pendidikan Khas Vokasional (SMPKV) | Latihan kemahiran seperti Teknologi Jahitan, Penyediaan Makanan dan Mekanik, dengan peluang mendapat SVM dan SKM |
Di peringkat menengah, Bahagian Pendidikan Khas, Jabatan Pendidikan Negeri atau SMPKV sendiri akan menilai keperluan murid sebelum memutuskan sama ada anak lebih sesuai di sekolah pendidikan khas atau di PPKI.
Cara mendaftar dan proses penempatan
Proses di bawah menggabungkan langkah yang dinyatakan di MyGovernment dengan prosedur dalam P.U.(A) 230/2013.
- Dapatkan kad OKU daripada Jabatan Kebajikan Masyarakat atau surat pengesahan daripada pengamal perubatan atau pakar pendidikan khas yang menilai anak.
- Daftarkan anak melalui portal idMe KPM seperti yang dinyatakan di MyGovernment untuk kemasukan sekolah pendidikan khas.
- Untuk PPKI, anak akan melalui saringan dan penilaian sebelum ditempatkan dalam program pendidikan khas.
- Anak menghadiri tempoh percubaan yang tidak melebihi tiga bulan di sekolah kerajaan atau sekolah bantuan kerajaan, dan sekolah menyediakan laporan percubaan.
- Laporan itu dinilai oleh panel yang terdiri daripada pengetua, guru besar atau GPK Pendidikan Khas, pegawai JPN atau PPD, dan pegawai JKM atau Jabatan Pembangunan OKU.
- Sekolah yang dihadiri semasa tempoh percubaan akan memaklumkan keputusan panel kepada ibu bapa.
Langkah pendaftaran di portal idMe diterangkan dalam panduan daftar idMe untuk ibu bapa, dan tarikh pendaftaran murid Tahun 1 ada dalam panduan pendaftaran Tahun 1.
Apa yang berubah selepas anak ditempatkan
Peraturan 2013 mewajibkan guru menggunakan Kurikulum Pendidikan Khas dan Rancangan Pendidikan Individu (RPI), iaitu rekod rancangan pendidikan yang disediakan untuk setiap MBPK. Kurikulum itu boleh jadi Kurikulum Kebangsaan, Kurikulum Kebangsaan yang diubah suai, kurikulum yang direka khusus, atau kurikulum latihan kemahiran.
Guru juga dibenarkan mengubah suai kaedah mengajar, masa setiap aktiviti, susunan aktiviti dan bahan bantu mengajar mengikut keperluan anak. Anak tetap mengikuti kegiatan kokurikulum mengikut kesesuaiannya, dan tempoh persekolahan boleh dilanjutkan sehingga dua tahun di sekolah rendah, dua tahun di sekolah menengah, atau setahun di setiap peringkat. Murid di sekolah menengah pendidikan khas vokasional boleh mendapat lanjutan setahun lagi.
MBPK yang bersekolah di sekolah kerajaan juga boleh layak menerima Elaun Murid Berkeperluan Khas sebanyak RM150 sebulan seperti yang dinyatakan di portal KPM. Syarat penuh ada dalam panduan elaun murid berkeperluan khas.
Apa perlu dibuat kalau tidak setuju dengan keputusan panel
Ibu bapa yang tidak berpuas hati dengan penentuan panel boleh membuat rayuan secara bertulis kepada Pendaftar dalam tempoh 30 hari dari tarikh pemberitahuan keputusan. Keputusan Pendaftar adalah muktamad, jadi rayuan perlu disokong dengan dokumen yang kukuh.
Sertakan laporan pakar terkini, catatan perkembangan anak semasa tempoh percubaan, dan penjelasan kenapa aliran lain lebih sesuai. Kalau anak belum ada pengesahan rasmi, dapatkan penilaian daripada klinik kerajaan atau pakar dahulu kerana tanpa pengesahan itu anak tidak dikira MBPK dari segi peraturan.
Soalan lazim pendidikan khas
Anak tiada kad OKU, boleh masuk PPKI?
MyGovernment menyatakan syarat kemasukan ialah kad OKU atau surat pengesahan daripada pengamal perubatan atau pakar pendidikan khas. Jadi anak yang belum ada kad OKU masih boleh memohon kalau ada surat pengesahan pakar.
Apa beza PPKI dan Program Pendidikan Inklusif untuk anak?
Dalam PPKI, anak belajar dalam kelas khas yang hanya dihadiri MBPK di sekolah biasa. Dalam Program Pendidikan Inklusif, anak belajar bersama murid lain dalam kelas yang sama dengan sokongan tambahan.
Tempoh percubaan tiga bulan itu di sekolah mana?
Peraturan menetapkan tempoh percubaan di sekolah kerajaan atau sekolah bantuan kerajaan, dan sekolah yang dihadiri semasa tempoh itu yang menyediakan laporan kepada panel.
Kalau anak sudah ada pengesahan pakar, daftarkan melalui idMe pada musim pendaftaran dan maklumkan keperluan khas anak kepada sekolah sejak awal. Simpan salinan laporan pakar dan surat keputusan panel kerana dokumen itu berguna kalau perlu membuat rayuan atau bila sekolah meminta pengesahan status anak.